Gezonde Zomer

Botulisme

Laatste update: 4 februari 2022

Leestijd: 2 minuten

In warme periodes kan er sprake zijn van meer dode of zieke waterdieren. Botulisme kan hiervan de oorzaak zijn. Botulisme is een ziekte, die vooral watervogels treft en een enkele keer ook vissen.

De ziekte wordt veroorzaakt door een giftige stof, geproduceerd door een bacterie die in de (water)bodem voorkomt. Er zijn verschillende typen van deze giftige stof. Bij sterfte onder watervogels gaat het meestal om een type, dat niet schadelijk is voor de mens.

Hoe herken je botulisme?

Botulisme verlamt de spieren van de watervogels. Dieren die besmet zijn met botulisme maken trage bewegingen. Ze kunnen niet of slechts kleine afstanden vliegen. Ze zwemmen met gestrekte hals en laten hun kop en vleugels in het water hangen. Ze kunnen ook geen geluid meer maken. De dieren verdrinken vaak, doordat hun kop in het water hangt en ze geen kracht meer hebben om hun kop uit het water te tillen.

Wat kun je doen?

Botulisme is helaas niet te voorkomen. Het is vaak niet gevaarlijk voor de mens, maar rottende kadavers kunnen wel andere ziekteverwekkers bij zich dragen. Neem daarom een aantal voorzorgsmaatregelen:

  • raak dode of zieke dieren in of bij het water niet aan;
  • ga niet vissen of zwemmen in dit water;
  • houd huisdieren uit de buurt van het water en voorkom dat zij in contact komen met dode dieren. Botulisme is zeldzaam bij honden maar bij inname van grote hoeveelheden gif is het risico op ziekteverschijnselen aanwezig. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren als een hond van een kadaver eet;
  • gebruik het water niet, ook niet om de tuin te sproeien of de auto te wassen.

Dode en zieke dieren

Zie je zelf dode of zieke dieren in het water? Raak deze dieren niet aan en ruim ze ook niet zelf op. Neem contact op met de gemeente of met het Hoogheemraadschap.

Zie je zieke, nog levende dieren? Bel dan de Dierenambulance Den Haag, telefoonnummer (070) 328 28 28 of een dierenambulance bij u in de buurt.

Maatregelen

De gemeente en het Hoogheemraadschap controleren wekelijks alle watergangen en halen dode of zieke dieren meteen weg. Het Hoogheemraadschap bewaakt de waterkwaliteit. Door middel van doorspoelen voorzien zij de watergangen van vers water.

Hoelang duurt het?

Dode en zieke dieren worden zo snel mogelijk weggehaald door de gemeente, het Hoogheemraadschap of de Vogelbescherming. Als er 10 dagen achter elkaar geen dode of zieke dieren meer worden gevonden, is er geen sprake meer van botulisme.

Meer informatie over botulisme

Op de website van het RIVM vind je meer informatie.

Voor vragen over gezondheid en botulisme kun je tijdens kantooruren contact opnemen met de afdeling Leefomgeving van GGD Haaglanden: (088) 355 01 00.