Onderzoek kinkhoestvaccinatie bij verloskundigen

Laatste update: 4 februari 2026

Kinkhoest is een zeer besmettelijke ziekte. Voor jonge baby’s kan kinkhoest gevaarlijk zijn. Sommige baby’s worden zo ziek dat zij in het ziekenhuis terechtkomen. In de afgelopen periode zien we kinkhoest weer vaker voorkomen.

Baby’s kunnen pas vanaf 2 maanden zelf worden gevaccineerd. Daarom is de kinkhoestvaccinatie voor zwangere vrouwen belangrijk: deze prik beschermt baby’s in de eerste maanden na de geboorte.

Waarom dit onderzoek?

De laatste jaren zien we weer uitbraken van kinkhoest, met risico’s voor jonge baby’s. Maar in Den Haag halen nog te weinig zwangere vrouwen de kinkhoestprik. Om jonge baby’s te beschermen is het belangrijk dat meer zwangere vrouwen deze prik krijgen.

We onderzochten of het helpt om de prik aan te bieden tijdens een afspraak bij de verloskundige, in plaats van via een aparte afspraak bij het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG).

 

Wat hebben wij onderzocht? 

We bekeken een nieuwe werkwijze: zwangere vrouwen konden de kinkhoestvaccinatie (maternale kinkhoestvaccinatie) krijgen bij hun verloskundige. Een extra afspraak bij het CJG was daardoor niet nodig. Dit maakt vaccineren makkelijker, vooral voor vrouwen voor wie zo’n extra afspraak lastig is, bijvoorbeeld door taal of tijd.

Het onderzoek vond plaats bij 4 verloskundigenpraktijken in Den Haag. Het was een kleinschalig onderzoek, gericht op wijken waar de vaccinatiegraad het laagst is.

Hoe hebben wij dit onderzocht?

  • We gebruikten cijfers en ervaringen;
  • we telden hoeveel vaccinaties zijn gezet;
  • we spraken met zwangere vrouwen, verloskundigen en jeugdverpleegkundigen;
  • we bekeken of deze manier van werken de toegankelijkheid vergroot en hoe de samenwerking verliep.

Belangrijkste uitkomsten

  • Er zijn 486 vaccinaties gezet.
  • Zwangere vrouwen vinden vaccineren bij de verloskundige laagdrempelig, dichtbij en vertrouwd.
  • Vooral vrouwen met taalproblemen of weinig tijd hebben baat bij dit aanbod.

Samenwerking

De nieuwe werkwijze is tot stand gekomen door nauwe samenwerking tussen:

  • GGD Haaglanden. Wij voerden het onderzoek uit, verzamelden gegevens en analyseerden resultaten.
  • 4 verloskundigenpraktijken in Den Haag. Hier werd de vaccinatie gegeven tijdens de normale verloskundige afspraak.
  • Jeugdverpleegkundigen van het CJG. Zij voerden in het begin de vaccinaties uit bij de verloskundigenpraktijk.
  • Verloskundigen. Zij gaven in de periode daarna zelf de vaccinatie.

Aanbevelingen

Mogelijk is deze aanpak ook haalbaar in andere verloskundigenpraktijken in wijken met een lage vaccinatiegraad. GGD Haaglanden en CJG  gaan met verloskundigenpraktijken in gesprek over verdere samenwerking.

Lees hier de factsheet met alle resultaten, conclusies en aanbevelingen.

 

Meer informatie over kinkhoest