Meningokokken
Meningokokken zijn bacteriën die veel mensen in hun neus of keel bij zich dragen. Meestal wordt u daar niet ziek van. Soms komt de bacterie in uw bloed of in de hersenen. Dan kunt u ernstig ziek worden. In zeldzame gevallen kan iemand aan de ziekte overlijden.
Wat is meningokokkenziekte?
Meningokokkenziekte is een verzamelnaam voor ziekten die worden veroorzaakt door de meningokokbacterie. Er bestaan 12 typen meningokokken. De bacterie kan een hersenvliesontsteking of bloedvergiftiging veroorzaken.
In Nederland ontstaat meningokokkenziekte het vaakst door type B. Type C komt bijna niet meer voor, omdat kinderen sinds 2002 tegen dit type worden gevaccineerd. De laatste jaren komen ook infecties door type W voor, vooral bij jongeren en bij mensen van 65 jaar en ouder.
Rijksvaccinatieprogramma
Kinderen krijgen via het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) een prik tegen meningokokken ACWY. Deze prik beschermt tegen de typen A, C, W en Y. Type B zit niet in deze vaccinatie. Daarom veroorzaakt type B nog altijd de meeste ziektegevallen in Nederland.
Veelgestelde vragen over meningokokken
U raakt besmet door kleine druppeltjes in de lucht. Deze komen vrij bij: De bacterie kan weken tot maanden in uw neus of keel blijven. U kunt anderen besmetten, ook als u zelf geen klachten hebt. De tijd tussen besmet raken en ziek worden is meestal 3 tot 4 dagen, maar het kan ook tot 10 dagen duren. De ziekte begint vaak met klachten die lijken op een verkoudheid of griep: Daarna kunnen de klachten snel erger worden: Bij baby’s kunnen ook deze klachten voorkomen: Let op: De ziekte kan binnen enkele uren ernstig worden. Neem bij deze klachten direct contact op met uw huisarts of bel 112.
Hoe raakt u besmet?
Welke klachten kunt u krijgen?
Sommige mensen hebben een grotere kans om ernstig ziek te worden: Ja, de ziekte is besmettelijk. De bacterie wordt van mens op mens overgedragen.
Veel mensen dragen de bacterie in hun neus of keel zonder ziek te zijn. Zij kunnen anderen wel besmetten. Als u zelf meningokokkenziekte hebt, bent u vaak te ziek om naar werk, school of kinderopvang te gaan. Thuisblijven voorkomt verspreiding niet volledig, omdat de meeste besmettingen ontstaan via mensen die geen klachten hebben maar de bacterie wel bij zich dragen. Dit kan door middel van een vaccinatie. Beschermt tegen de typen A, C, W en Y. Uw kind krijgt deze vaccinatie (sinds 2001) gratis binnen het RVP. Beschermt tegen het type B. Dit vaccin valt niet onder het Rijksvaccinatieprogramma.
Wie loopt extra risico?
Is meningokokkenziekte besmettelijk?
Hoe kunt u meningokokkenziekte voorkomen?
MenACWY-vaccin (Rijksvaccinatieprogramma)
Meningokokken B-vaccin (niet in het Rijksvaccinatieprogramma)
Volwassenen kunnen een afspraak maken voor vaccinatie via: Ouders van kinderen die een RVP‑vaccinatie hebben gemist, kunnen bij het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) informeren naar de mogelijkheden om vaccinaties in te halen. Op de website van het RIVM kunt u zien waar u een afspraak kunt maken voor een RVP‑vaccinatie. Let op: Dit gaat om de MenACWY‑vaccinatie. Gaat u met uw kind op reis? Dan kunt u een afspraak maken bij het reizigersspreekuur. Gaat u op reis, bijvoorbeeld naar Mekka? Dan is een ACWY-vaccinatie verplicht voor het visum.
Waar kan ik een meningokokkenvaccinatie halen?
Kinderen en jongeren (onder 18 jaar)
Vaccinatie voor reizigers
Wat gebeurt er bij een besmetting?
Meningokokkenziekte kan snel ernstig worden.
- Bel direct uw huisarts of 112 als u ernstige klachten hebt.
- In het ziekenhuis krijgt u antibiotica via een infuus.
Neem direct contact op met uw huisarts bij:
- *hoge koorts
- *een stijve nek
- *rode of paarse vlekjes op de huid