Roken is verreweg de belangrijkste oorzaak van sterfte en ziekte: 13% van de totale ziektelast in Nederland komt door roken. Ook meeroken is ongezond, met name voor kinderen. Zij hebben door meeroken een verhoogde kans op astma en luchtweginfecties.
Ook houtrook (rook van houtkachels, vuurkorven en open haarden) bevat schadelijke en kankerverwekkende stoffen. Het risico op gezondheidsschade is daarbij hoger onder mensen met luchtwegaandoeningen of hart- en vaatziekten, bij ouderen en bij kinderen.
Wat de gemeente kan doen aan een rookvrije omgeving
Op diverse terreinen kunnen gemeenten maatregelen nemen om inwoners te beschermen tegen overlast en gezondheidsschade van rook:
Zet in op een rookvrije generatie: hier is de meeste winst te behalen. Stoppen met roken is voor veel mensen moeilijk, beter is het om te voorkomen. Ouders willen vaak ook niet dat hun kinderen gaan roken, ook niet als ze zelf wel roken.
Sluit aan bij de landelijke campagne ‘op weg naar een rookvrije generatie.
Bied erkende interventies aan om te voorkomen dat jongeren beginnen met roken of om mensen te laten stoppen met roken.
Maak publieke ruimten rookvrij door rookverboden in te stellen op plekken:
waar kinderen komen (speeltuinen, scholen, sportverenigingen);
waar mensen langere tijd wachten (bushalte). Denk daarbij ook aan rookvrije zones bij ingangen van gebouwen met een rookverbod.
Minder verkoop: onderzoek mogelijkheden om de verkoop en marketing van tabak verder terug te dringen, start met plekken waar je als gemeente iets over te zeggen hebt. Kijk ook naar mogelijkheden om verkoop en marketing te beperken rondom rookvrije zones.
Beperk houtrook.
Stimuleer dat mensen geen of minder hout stoken en geef voorlichting en tips aan stokers om overlast te voorkomen.
Maak nieuwbouw houtrookvrij en verbied rookgaskanalen.
Wijs in openbare parken barbecue-vrije plekken aan.
Inzicht geven in het aantal rokers in (specifieke wijken in) de gemeente, inzicht geven in tweede en derdehands blootstelling aan rook van kinderen tot 10 jaar.
Adviseren op beleidsmaatregelen en/of gedragsinterventies en het begeleiden en organiseren van de implementatie ervan. Denk aan de campagne Stoptober of Rookvrije Generatie.
Adviseren over en/of implementeren van integrale programma’s, zoals Gezonde School.
Monitoren en evalueren van de inzet van beleidsmaatregelen, gedragsinterventies en/of programma’s (kwalitatief en kwantitatief).