Sla navigatie over Spring naar inhoud

(088) 355 01 00

Elektromagnetische straling

Extreem laagfrequente en radiofrequente straling

Straling is overal. Behalve zichtbare straling (licht) is er onzichtbare straling. Voorbeelden hiervan zijn: ultraviolet (in zonlicht), infrarood (warmte), radioactieve straling (zoals röntgenstraling) en radiofrequente straling (radiogolven). Elk type straling heeft een eigen golflengte of frequentie. Van uv-straling en radioactieve straling is bekend dat deze kankerverwekkend kunnen zijn.

Elektromagnetische straling houdt in dat er in een bepaald gebied (een elektromagnetisch veld) energie wordt uitgezonden in de vorm van elektromagnetische trillingen met verschillende golflengten.

Wij krijgen de meeste vragen over extreem laagfrequente straling rond hoogspanningslijnen en radiofrequente straling, zoals van zendmasten, mobiel bellen (GSM- en UMTS) en Wifi.

Veiligheidsnormen voor hoogspanning en radiofrequente straling

Elektromagnetische straling kan effect hebben op het lichaam, omdat het zelf ook sterke elektrische signalen gebruikt voor bijvoorbeeld zenuw- en spierfunctie. Dit gebeurt pas boven een vastgestelde grenswaarde. Die kan alleen in werkomgevingen (bijvoorbeeld bij metaaldetectie, MRI-scan, elektrisch lassen) overschreden worden.

Behalve deze grenswaarde voor elektrische effecten, is er een blootstellingslimiet om te zorgen dat het lichaam niet kan opwarmen door straling.

Er is tot nu toe geen bewijs gevonden voor lichamelijke klachten door elektromagnetische velden in onze woonomgeving. Sommige mensen maken zich zorgen over mogelijke effecten van elektromagnetische straling. Als u blootstelling aan straling wilt verminderen, kunt u eenvoudige maatregelen nemen. U vindt meer informatie in de memo 'Omgaan met Elektromagnetische Velden' van het Kennisplatform Elektromagnetische Velden.

Hoogspanning (extreem laagfrequente straling)

Hoogspanningslijnen zijn onderdeel van het elektriciteitsnet in Nederland. Ze zijn een bron van extreem laagfrequente (ELF) elektromagnetische straling. Ook elektriciteitshuisjes en alle elektrische apparaten waar stroom doorheen loopt, veroorzaken dit type straling, alleen minder sterk

hoogspanningslijn

Kinderen en leukemie

Internationaal onderzoek wijst erop dat bij kinderen die langdurig in de buurt van bovengrondse hoogspanningslijnen wonen meer leukemie voorkomt. Op dit moment is niet duidelijk of de toename van kinderleukemie ook echt door de magnetische velden van de hoogspanningslijnen komt.

In Nederland is geen onderzoek gedaan naar de relatie tussen hoogspanningslijnen en kinderleukemie. Uit voorzorg mogen nieuwe woningen en scholen (langdurig verblijf) niet vlak naast hoogspanningslijnen worden gebouwd, maar op een afstand met een heel laag stralingsniveau. In Haaglanden is deze afstand meestal 80 meter, zie hiervoor de kaart met hoogspanningslijnen van het RIVM.

Alzheimer

In een Zwitsers onderzoek zijn aanwijzingen gevonden voor een mogelijk verband tussen het wonen nabij een hoogspanningslijn en het overlijden aan de ziekte van Alzheimer. Aan dit ene onderzoek kunnen nog geen conclusies verbonden worden. Verder onderzoek moet uitwijzen of die relatie ook op andere plekken gevonden wordt.

Er zijn tot nu toe geen aanwijzingen gevonden voor andere ziekten of aandoeningen als gevolg van het wonen bij hoogspanningslijnen.

Wilt u meer lezen over gezondheid en hoogspanningslijnen, kijk dan op de website van het Kennisplatform Elektromagnetische Velden.

Zendmasten, mobiele telefonie en Wifi (radiofrequente straling of radiogolven)

Een GSM- of UMTS-telefoon zet onze gesprekken, muziek of beelden om in radiofrequente elektromagnetische straling (radiogolven). Deze golven worden via de lucht naar de dichtstbijzijnde antenne gestuurd. Die antenne straalt ze door naar de volgende antenne tot het bij de juiste persoon komt.

Er zijn meer bronnen die gebruik maken van radiofrequente straling. Denk bijvoorbeeld aan digitale televisie, een babyfoon en Wifi. Voorbeelden van bronnen buitenshuis zijn de antidiefstalpoortjes in winkels, radar voor scheep- en luchtvaart en Wifi.

Gezondheidseffecten

Bij een hoge blootstelling aan radiogolven, kan het lichaam of een deel ervan opwarmen. Om dit te voorkomen is een blootstellingslimiet opgesteld.

Tot nu toe is er geen bewijs voor andere gezondheidseffecten. Op korte afstand van antennes is de hoeveelheid straling al sterk gedaald. Wilt u zien wat die afstand precies is bij een antenne in uw buurt, kijk dan in het Antenneregister.

Heeft u klachten en denkt u aan straling als oorzaak? Bespreek de klachten altijd met uw huisarts zodat naar alle mogelijke oorzaken kan worden gekeken.

Hoe beperkt u blootstelling aan elektromagnetische straling?

Sommige mensen maken zich zorgen over mogelijke effecten van elektromagnetische straling op henzelf of hun kinderen. Wilt u minder straling in de omgeving? Dat kan al met eenvoudige maatregelen. Bekijk wat u kunt doen in de memo 'Omgaan met Elektromagnetische velden' van het Kennisplatform Elektromagnetische Velden.

Meer informatie